ਇੱਕ ਨਿਰਭੀਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਅਮਰ ਕਹਾਣੀ.....
 |
| ਤਸਵੀਰ |
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ, ਆਪਣੇ ਅਸੂਲਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਸਤੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸੱਚਾਈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਸਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ।
ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਅਖਬਾਰ ‘ਅਜੀਤ’ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਚ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਸਨੌਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜੋੜ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਕਲਮ ਦਾ ਅਸੂਲ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਮ ਸਿਰਫ ਲਿਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਉਹ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ:
“ਜੇ ਕਲਮ ਸੱਚ ਲਈ ਨਾ ਚਲੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ।”
ਇਹ ਵਾਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਝੁਕੇ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਉਹ ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਉਸਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਅਸੂਲ
ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦਾ ਦਰਪਣ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਦਾਜ-ਦਹੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਸਾਦਗੀਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਜ਼ਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ‘ਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਾ ਉਠੇ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਸਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਰਾਜ਼ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਮਾਂ
ਸਾਲ 2023 ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਲੰਘਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਪਰ ਸਾਲ 2024 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਪਲ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸੀ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ, ਅਫਸਰ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੀ।
ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਸਾਰੇਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ‘ਅਜੀਤ’ ਅਖਬਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਨੌਰ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ।
ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸੂਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾ ਸਕਾਂ।
ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ
ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ—ਉਹ ਇੱਕ ਸੋਚ ਸਨ, ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਲਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਹਰ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਹੋਵੇ।
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼
ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਸੂਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿਣਗੇ।
ਮੈਂ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਮ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅੱਜ ਵੀ ਜਿੰਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗੀ।
Comments