SOKHAL TALK

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੇਂ ਮੋੜ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਘਟਨਾ ਚੱਕਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਿਆਸੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਆਮ ਵੋਟਰ ਲਈ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਲੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਬਗਾਵਤੀ ਸੁਰ ਉੱਪਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਦੇ ਘੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖੇਡ ਵੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹੰਗਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮਸਲਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੀਚਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤ...

ਤਸਵੀਰ  ਭੂਮਿਕਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ, ਆਪਣੇ ਅਸੂਲਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਸਤੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸੱਚਾਈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਸਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ। ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਅਖਬਾਰ ‘ਅਜੀਤ’ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਚ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ...

ਕਲਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪੱਥਰਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕਲਮ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਢੰਗ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਲਮ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਕਲਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਕਲਮ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਏ ਹਨ।  ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਲਮ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਲਮ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਲਮ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਕਲਮ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਲਮ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲ...