Posts

UPSC ਕੀ ਹੈ? ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ IAS, IPS ਅਤੇ IFS ਅਫ਼ਸਰ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਫ਼ਰ

Image
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਅਤੇ ਔਖੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ UPSC (Union Public Service Commission) ਦੀ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਹੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ IAS, IPS, IFS ਜਾਂ ਹੋਰ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। 1. UPSC ਕੀ ਹੈ? UPSC ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੀਖਿਆ Civil Services Examination (CSE) ਹੈ। 2. ਯੋਗਤਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਮਰ 21 ਸਾਲ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ (General, OBC, SC/ST) ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 3. UPSC ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? NCERT ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਆਦ ਬਣਾਓ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ, ਇਤਿਹਾਸ, ਭੂਗੋਲ, ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰੰਟ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹੋ। ਉੱਤਰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰੋ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਮੌਕ ਟੈਸਟ ਹੱਲ ਕਰੋ। 4. UPSC ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ (ਕ) ਪ੍ਰੀਲਿਮਜ਼ (Preliminary Examination) ਦੋ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ। ਬਹ...

ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

Image
ਜਾਣੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ, ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸਿਹਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖ ਕਾਲੇ, ਸੰਘਣੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਾਲ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਚਿੱਟਾ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ 40–50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ 20 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੁਸਖੇ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਸਾਡੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਮੇਲਾਨਿਨ (Melanin) ਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗਦਾਰ ਤੱਤ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਤ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਘੱਟ ਮੇਲਾਨਿਨ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲੇਟੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀ ਉਮਰ: ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲਾਨਿਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਜੈਨੇਟਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੇ ਵਾਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੁਣ ਅਗਲੀ ਪੀ...

ਮਾ ਦਿਸਵ ਮੋਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੇਸ਼ਕਸ਼,

Image
ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਿਵਸ (Mother’s Day) ਬੜੇ ਪਿਆਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੇ ਅਥਾਹ ਪਿਆਰ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਤਿਆਗ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਮੁੱਲੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਮਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹਰ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਨਿਛਾਵਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਪਟ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਹਿਚਾਣ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ, ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰ, ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਤੱਕ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਰਾਤਾਂ ਜਾਗ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੌਸਲ...

ਪ੍ਰੈਸ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ: ਸੱਚ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਕਲਮ?

Image
ਪ੍ਰੈਸ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ ਥੰਮ੍ਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਪੁਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਵਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੈਸ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ, ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਧਮਕੀ ਦੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਕ ਸੱਚਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ...

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ‘ਚ ਵਧਦੇ ਭੂਚਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਤੇ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ

Image
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੇਂ ਮੋੜ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਘਟਨਾ ਚੱਕਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਿਆਸੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਆਮ ਵੋਟਰ ਲਈ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਲੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਬਗਾਵਤੀ ਸੁਰ ਉੱਪਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਦੇ ਘੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖੇਡ ਵੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹੰਗਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮਸਲਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੀਚਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤ...

ਇੱਕ ਨਿਰਭੀਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਅਮਰ ਕਹਾਣੀ.....

Image
ਤਸਵੀਰ  ਭੂਮਿਕਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ, ਆਪਣੇ ਅਸੂਲਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਸਤੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸੱਚਾਈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਸਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸਵ. ਸ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਖਲ (ਸਨੌਰ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ। ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਅਖਬਾਰ ‘ਅਜੀਤ’ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਚ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ...

ਕਲਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦੁਨੀਆ

Image
ਕਲਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪੱਥਰਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕਲਮ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਢੰਗ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਲਮ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਕਲਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਕਲਮ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਏ ਹਨ।  ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਲਮ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਲਮ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਲਮ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਕਲਮ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਲਮ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲ...